Το εναρκτήριο λάκτισμα ενός ταξιδιού

Ο Ανδρέας Κουλούρης, Επιμελητής Ογκολογίας στο Νοσοκομείο “Karolinska” και υποψήφιος διδάκτορας στο “Karolinska Institutet”, είναι μέλος της οικογένειας του Ιδρύματος «Έλενα Ηλιοπούλου-Γιαμά» από τον Δεκέμβριο του 2024. Ήδη από το πρώτο εξάμηνο της υποτροφίας ”EIG Foundation & Deloitte Greece Foundation” επιδεικνύει δραστήρια ερευνητική παρουσία σε διεθνές επίπεδο. Στη συνέχεια παρατίθεται ένα χρονολόγιο από τις πιο σημαντικές του δράσεις στο διάστημα αυτό.

Στις 30 Δεκεμβρίου του 2024 δημοσιεύτηκε στην έγκυρη επιστημονική ιστοσελίδα onkopedia.wiki ένα άρθρο – ιστορική αναδρομή για τα ευρωπαϊκά επιτεύγματα στον τομέα της χημειοθεραπείας σχετικά με τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Ο πρωτότυπος τίτλος του άρθρου είναι: “European achievements in the chemotherapy of colon carcinoma. Koulouris A, Papamichael D, Souglakos J.” και είναι διαθέσιμο στον σύνδεσμο: https://www.oncopedia.wiki/contributions/european-achievements-in-the-chemotherapy-of-colon-carcinoma.  Στο συγκεκριμένο πόνημα είχε την τιμή να συνεργαστεί με δύο από τους πλέον διακεκριμένους Ογκολόγους στον χώρο των όγκων του γαστρεντερικού συστήματος, τον κ. Ιωάννη Σουγκλάκο και τον κ. Δημήτριο Παπαμιχαήλ. Το άρθρο περιγράφει την «Οδύσσεια» των διαφόρων χημειοθεραπευτικών σχημάτων που δοκιμάστηκαν στον καρκίνο του παχέος εντέρου, έως ότου η ογκολογική κοινότητα καταλήξει στον τρέχοντα θεραπευτικό αλγόριθμο.

Μία πρωτοβουλία της Διευθύντριας του τμήματος Ακτινοθεραπείας στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου οδήγησε σε μία ακόμα δημοσίευση στο περιοδικό “Journal of Oncology Research and Therapeutics” τον Ιανουάριο του 2025. O τίτλος του άρθρου είναι “Christmas and New Year for Cancer Patients: Ideas for Relief and Entertainment in the Spotlight” και εστιάζει στην ανακουφιστική φροντίδα των ασθενών, καθώς και στην ψυχολογική τους υποστήριξη.

Τον Απρίλιο του 2025 συμμετείχε ως ομιλητής και ως συντονιστής στο 31ο Ελληνικό Συνέδριο Κλινικής Ογκολογίας, το σημαντικότερο ετήσιο ογκολογικό γεγονός σε εθνικό επίπεδο, το οποίο διοργανώνεται από τη μάχιμη Εταιρεία Ογκολόγων – Παθολόγων Ελλάδας (Ε.Ο.Π.Ε.). Ειδικότερα, ο νεαρός υπότροφος παρουσίασε τα ευρήματα που προέκυψαν από την πρωτότυπη έρευνά του αναφορικά με τις συσχετίσεις μεταξύ γενετικών μεταλλάξεων και του εντερικού μικροβιώματος στον πρώιμο καρκίνο του παχέος εντέρου. Η έρευνα αυτή αποτέλεσε τμήμα της διδακτορικής του διατριβής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Κρήτης, με κύριο επιβλέποντα, τον μέντορά του, καθηγητή κ. Ι. Σουγκλάκο και συνεπιβλέποντες τον καθηγητή κ. Ι. Τσιαούση και την καθηγήτρια κα Μ. Τζαρδή. Αξίζει να σημειωθεί ότι η συγκεκριμένη παρουσίαση βραβεύτηκε από την οργανωτική επιτροπή του συνεδρίου, ενώ παράλληλα στο πλαίσιο του συνεδρίου έλαβε και το πρώτο βραβείο φωτογραφίας στον διαγωνισμό «το καλοκαίρι μέσα από τα μάτια μου», ο οποίος διοργανώθηκε από την Ε.Ο.Π.Ε. Συντόνισε, επίσης, ως μέλος του προεδρείο την ενδιαφέρουσα στρογγυλή τράπεζα με θέμα «Ογκολογία και Περιβάλλον». Τέλος, συμμετείχε καλλιτεχνικά και στην τελετή έναρξης του συνεδρίου με μια ευχάριστη μουσική έκπληξη με την κιθάρα του.

Τον Μάιο του 2025, σημαντικό επίτευγμα αποτέλεσε η συμμετοχή του στο παγκόσμιο συνέδριο Ογκολογίας, στο “ASCO meeting 2025”, στο Chicago των Η.Π.Α. Στο σπουδαίο αυτό επιστημονικό γεγονός παρουσίασε αποτελέσματα από την πρωτότυπη έρευνα που διεξάγει στο πλαίσιο της δεύτερης διδακτορικής του διατριβής στο “Karolinska Institutet” με επιβλέποντα, τον Αναπληρωτή Καθηγητή κ. Γεώργιο Τσάκωνα. Με τη μορφή αναρτημένης ανακοίνωσης, τονίστηκε η προγνωστική σημασία του συνολικού όγκου των εγκεφαλικών μεταστάσεων που θα υποβληθούν σε ακτινοχειρουργική όσον αφορά τον κίνδυνο ακτινονέκρωσης και τοπικής υποτροπής. Η συμμετοχή του υποτρόφου σε αυτή τη διεθνούς εμβέλειας επιστημονική εκδήλωση κατέστη εφικτή χάρη στη συνεισφορά του Ιδρύματος Έλενα Ηλιοπούλου – Γιαμά.

Μία ακόμα παρουσίαση έλαβε χώρα στην Αθήνα τον Ιούνιο του 2025 στο πλαίσιο της 6ης διεθνούς συνάντησης για τον καρκίνο του πνεύμονα. Εκεί ο ερευνητής παρουσίασε μία ανασκόπηση για τις θεραπευτικές στρατηγικές της Ογκολογικής κοινότητας απέναντι στον πρώιμο καρκίνο πνεύμονα με διαμετάθεση του γονιδίου ALK, μία μοριακή υποκατηγορία των αδενοκαρκινωμάτων πνεύμονα που αφορά κυρίως νεαρούς ενήλικες, στην πλειοψηφία γυναίκες.

Τον Ιούλιο του 2025 συμμετείχε με αναρτημένη ανακοίνωση στο πανευρωπαϊκό συνέδριο όγκων του γαστρεντερικού συστήματος, “ESMO GI 2025”, στη Βαρκελώνη. Στο σημαντικό αυτό επιστημονικό γεγονός παρουσιάστηκαν περαιτέρω ευρήματα από τη διδακτορική του διατριβή στο Πανεπιστήμιο της Κρήτης, αναφορικά με τη σύνθεση του μικροβιώματος και την παρουσία μικροβιακών θραυσμάτων DNA στην κυκλοφορία του αίματος ασθενών με καρκίνο παχέος εντέρου πρώιμου σταδίου, καθώς και τη συσχέτισή τους με γενετικές μεταλλάξεις που ανευρέθηκαν σε υγρές βιοψίες από τους ασθενείς αυτούς, εστιάζοντας στη δυνητική τους χρήση ως προγνωστικών δεικτών. Μία ακόμα συμμετοχή σε διεθνές συνέδριο, στην οποία η συνεισφορά του Ιδρύματος διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο.

Κομβικής σημασίας γεγονός, υπήρξε η αγόρευση του ως διδάκτορα της Ιατρικής (Ph.D.) στις 15 Ιουλίου 2025 και η ορκωμοσία του στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης. Η διδακτορική του διατριβή, η οποία υποστηρίχθηκε επιτυχώς αποκομίζοντας εγκωμιαστικά σχόλια από την επταμελή επιτροπή, αφορά τον πρώιμο καρκίνο του παχέος εντέρου. Τα αποτελέσματα της παρούσας διατριβής καταδεικνύουν την επίδραση του εντερικού μικροβιώματος στην εξέλιξη του καρκίνου του παχέος εντέρου και προτείνουν ένα πλαίσιο για την ενσωμάτωσή του στην κλινική πράξη. Μέσα από τον εντοπισμό μικροβιακών βιοδεικτών και την αξιοποίηση μικροβιακού DNA ως μη επεμβατικών προγνωστικών εργαλείων, η παρούσα μελέτη ευαγγελίζεται αναδυόμενες στρατηγικές εξατομικευμένης θεραπείας. Η εν λόγω θεραπευτική προσέγγιση δύναται να ελαχιστοποιήσει τις περιττές παρεμβάσεις για ασθενείς με ευνοϊκή πρόγνωση και να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα της θεραπείας για ασθενείς υψηλού κινδύνου.

Τον Οκτώβριο του 2025 συμμετείχε και στο σπουδαιότερο ετήσιο ευρωπαϊκό γεγονός στον χώρο της Ογκολογίας, στο ”ESMO Congress 2025”, το οποίο διεξήχθη στο Βερολίνο. Εκεί παρουσίασε την αναρτημένη ανακοίνωση με θέμα ένα καινούργιο προγνωστικό εργαλείο για ασθενείς με εγκεφαλικές μεταστάσεις από αδενοκαρκίνωμα πνεύμονα με μετάλλαξη στο γονίδιο EGFR. To ”EGFR-BPI”, όπως ονομάστηκε, βασίζεται σε κλινικές μεταβλητές και δύναται να συνεισφέρει σε μια πιο εξατομικευμένη και, συνεπώς, ορθότερη αντιμετώπιση των ασθενών αυτών. Η υποστήριξη του Ιδρύματος επισημάνθηκε και σε αυτή την παρουσίαση.

Εν κατακλείδι, το επιστημονικό ταξίδι του νεαρού υπότροφου φαίνεται να έχει ξεκινήσει με ούριους ανέμους και επαρκή καύσιμα για την πορεία. Αναμένεται πληθώρα δημοσιεύσεων και συμμετοχών σε διεθνή συνέδρια, με τη συνεισφορά του Ιδρύματος να αναγνωρίζεται σε όλες τις ερευνητικές δράσεις. Οι δυναμικές αρχές θέτουν υψηλά τον πήχη για τη συνέχεια. Ο αγώνας συνεχίζεται με τον ρεαλισμό του Ιπποκράτη να υπενθυμίζει:

«Ὁ βίος βραχύς, ἡ δὲ τέχνη μακρή,

ὁ δὲ καιρὸς ὀξύς, ἡ δὲ πεῖρα σφαλερή,

ἡ δὲ κρίσις χαλεπή».